In de eerste week hier in Nepal zijn Sander en ik in de Kopan Monastery, een Tibetaans boeddhistisch klooster op een berg aan de rand van de stad Kathmandu, acht dagen lang door middel van theorie en meditatie dieper ingegaan op ons eigen lijden. Klinkt best gezellig, of niet dan!

Het uitgangspunt van het boeddhisme is namelijk dat elk levend wezen lijden ervaart. Door dieper in jezelf te kijken, je mind te begrijpen, als het ware onkruid in je mind te wieden, kun je loskomen van het lijden en in een staat van onuitputtelijke liefde verkeren, welke eenieder van ons in zich heeft. Ah, dat klinkt al wat hoopvoller, al zeg ik het zelf.

Er zijn hele uiteenzettingen over welke oorzaken het lijden heeft. Van het besef (de angst) dat niets voor altijd hetzelfde is, tot het willen vasthouden van fijne gevoelens, tot boosheid die je (expressief, of naar binnen gaand) ervaart als jouw ‘Ik’ niet krijgt wat het wil.

Termen als karma (niet in de zin van goed of slecht, maar in de zin van oorzaak en gevolg), emptiness (je mind zover uitpluizen dat je ergens op een dieper besef realiseert dat er geen concreet ‘Ik’ bestaat en alles een concept is van je eigen mind), delusions (alle misconcepties die we hebben over hoe het leven in elkaar zit, en dat we daardoor lijden), theorieën over de dood en wedergeboortes en nog veel meer vlogen je om de oren – met op de achtergrond het zo hard mogelijk zingen van de jonge monniken die in het klooster wonen en hun leven wijden aan het boeddhisme.

De titel van deze cursusweek in het klooster was Tools for Happiness, maar zoals je kunt lezen zijn we eerst de diepte in gegaan van het hoe en waarom van het lijden. Logisch ook, want als je niet weet hoe het komt dat je je niet altijd oké voelt, hoe kun je er dan iets aan doen?

Ik weet zeker dat er mensen zijn die dit lezen en denken, ‘Joe, ik ben een vrolijk mens, wat kom je overdrijven met je lijden?’ 

Onze fantastische intelligente 76 jarige Australische boeddhistische non – vroeger een rebelse lesbische hippie feminist, serieus, ik ben fan – Robina zou tegen diegene zeggen: 

‘You’re a fool, baby/mate, you’re just as delusional as your schizophrenic neighbour, just on a different level!’

Hahaha, het is maar dat je het weet 😉

Ik zal hier niet alles opschrijven wat ik in een week cursus aan informatie tot me heb genomen, maar als je jezelf kunt herkennen in

  • iets missen dat er niet meer is
  • irritatie voelen in het verkeer
  • teleurgesteld zijn als je vriendin een afspraak afzegt
  • verdrietig zijn als iemand iets vervelends tegen je zegt
  • je teen stoten en boos worden (op de stoelpoot die in de weg staat, of op jezelf omdat je niet beter keek waar je liep)
  • vinden dat je collega het anders had moeten aanpakken
  • verlangen naar iets lekkers eten,

dan kan ik je zeggen, ook jij ervaart lijden, mate 😉 – en dan hebben we het nog niet eens gehad over de grotere vraagstukken in het leven. (Je kunt hier natuurlijk naar kijken zoals en mee doen wat je zelf wil, ik vind het zelf gewoon leuk om mijn persoonlijke inzichten neer te zetten. Leuk als het bij jou ook diepere vragen oproept, en zo niet, ook prima natuurlijk).

Maar ik voel toch ook echte blijdschap? – hoor ik je denken. Ja, je voelt iets wat prettig is, maar het komt voort uit hechting (attachment), wat an sich eigenlijk alweer lijden betekent. Je wilt er namelijk steeds méér van (bijvoorbeeld van het fijne gevoel dat je krijgt als mensen laten blijken dat ze je aardig vinden. De lijst met hechtingsdingen is eindeloos, ik laat het nu even hierbij).

Dit onderwerp vond ik voorheen te moeilijk om te begrijpen – en in het dagelijks leven vaak nog steeds, maar intellectueel snap ik het nu weer een beetje beter. Ik dacht dat je vanuit het boeddhistisch oogpunt dan nooit meer blij mocht zijn, en nooit meer pijn zou voelen. Alsof je een soort van apathisch door het leven zou gaan. Dit is niet zo.

Het boeddhisme zegt juist dat je wanneer je verlicht bent, je geen weerstand hebt tegen wat je ervaart, maar alles liefdevol omarmt. Omdat je de hechting dan voorbij bent (en je dus geen boosheid en angst meer ervaart), blijft er alleen liefde over. Maar goed, er niet van uitgaande dat ik in dit leven als een verlichte boeddhette (leuk grapje met Sander) rond zal lopen, heb ik ook niet de illusie dat ik geen weerstand meer zal voelen tegen onprettige situaties.

Wél kan ik met deze Tools for Happiness herkennen waar het vandaan komt, kan ik het doorvoelen, en weer loslaten. Met het ‘blij zijn’ hetzelfde. Zo kan ik dankbaar zijn voor al het moois dat ik ervaar, maar hoef ik me er niet aan vast te klampen, omdat ik het gegeven begrijp dat alles eindig is (nog een leuke term in de cursusweek; impermanence). Plus dat ik beter kan leren kijken naar mijn intenties, motivatie om iets te doen. Het geeft me handvatten om dieper te kijken naar hoe puur en liefdevol ik handel, en met die inzichten daarin opnieuw koers te bepalen.

Al met al kan ik zeggen: Wat een bijzondere start van mijn trip waren deze 8 dagen in het Tibetaans boeddhistisch klooster zeg!

Diepgang, in mezelf kijkend, mooie mensen van over de hele wereld ontmoeten, elke ochtend een prachtige zonsopkomst zien over Kathmandu, en inzichten (of een stiekeme slappe lach) delend met mijn beste vriend Sander, met wie ik in totaal 5 weken in Nepal ben.

Ik genoot, ik glimlach, ik bedank, en duik verder in mijn wereld van ervaringen. Ervaringen die ik vormgeef met mijn mind 😉 en waar ik een keuze in heb hoe ik naar de situatie kijk waarin ik me bevind. Niet altijd even makkelijk te zien, maar bijzonder mooi om de boeddhistische kijk in mijn spirituele rugzakje mee te nemen op mijn reis die het leven heet.

Ik wens je een mooie dag, mate!

Namaste,
Linda